Mantelzorger zijn, dat is al een zorg op zich

Terug

Als mantelzorger zorg jij langdurig en onbetaald voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende persoon uit je omgeving. Dit kan je partner, je oma of je vader zijn, maar ook een vriend, kennis of buurvrouw. Je bent vaak emotioneel betrokken bij deze persoon, waardoor mantelzorg zeker niet makkelijk is. Daarbij krijg je ook nog te maken met allerlei regels en wetten. 

Hoe word ik mantelzorger?
Je bent mantelzorger als je onbetaald voor een persoon zorgt waar je een persoonlijke band mee hebt. De hulp kan bestaan uit de verzorging van deze personen, maar ook uit het helpen bij noodzakelijke dagelijkse activiteiten zoals het huishouden. Deze hulp gaat dus veel verder dan de gebruikelijke hulp die je van elkaar mag verwachten. Er bestaat geen officiële registratie als mantelzorger. Je kunt je als mantelzorger wel aanmelden bij je gemeente. Dan kun je uitgenodigd worden voor onder andere informatiebijeenkomsten voor mantelzorgers. 

Krijg ik een vergoeding?
Als je mantelzorger bent word je niet betaald door de gemeente, maar je kunt wel een mantelzorgwaardering of compliment krijgen. De gemeente krijgt namelijk jaarlijks een budget dat zij mag inzetten om de mantelzorgers te waarderen. Dit kan bijvoorbeeld door een financiële vergoeding, of door het geven van een mantelzorgpas waarmee je verschillende kortingen krijgt. Dit is per gemeente verschillend. Daarom is het verstandig om contact op te nemen met de afdeling Wmo van je gemeente om na te vragen voor welke waardering jij in aanmerking komt. Daarnaast kun je als mantelzorger betaald worden uit het persoonsgebonden budget (pgb) van degene waar je voor zorgt. 

De verschillende wettelijke regelingen
Heeft de persoon die je verzorgt professionele zorg nodig? Dan krijg je te maken met verschillende wetten.  

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 
De Wet maatschappelijke ondersteuning zorgt ervoor dat mensen die hulp of zorg nodig hebben zolang mogelijk thuis kunnen wonen. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wet. Degene die zorg nodig heeft kan bij de gemeente huishoudelijke hulp, woningaanpassingen en vervoer aanvragen. Mensen die beschermd gaan wonen wegens een psychische stoornis kunnen ook bij de gemeente terecht. 

Jij kunt als mantelzorger ook bij de gemeente aanspraak maken op de Wmo. Aangezien je veel tijd steekt in het verzorgen van een andere persoon krijg je van de gemeente een aantal mogelijkheden om de druk iets te verlichten. Je kunt bijvoorbeeld vervangende zorg aanvragen zodat je even tot rust kunt komen. De mantelzorg wordt dan tijdelijk overgedragen aan iemand anders. 

Zorgverzekeringswet
Het is mogelijk om verzorging en verpleging aan huis te krijgen. Dit wordt geregeld vanuit de zorgverzekering (Zvw). De wijkverpleegkundige is de persoon die hierin een belangrijke rol heeft omdat zij, in overleg met jou als mantelzorger, beslist welke zorg nodig is voor diegene waar jij mantelzorger van bent. 
De zorgverzekering heeft een verplichte basisverzekering. Daarnaast heb je de mogelijkheid om een vrijwillige aanvullende verzekering af te sluiten. Dit zijn de extra zorgkosten die niet in het basispakket zijn inbegrepen. 

Je kunt bij de zorgverzekeraar terecht voor onder andere: 

thuiszorg;
de zorg van een huisarts, ziekenhuis en apotheek;
de eerste drie jaar van een opname in een psychiatrisch ziekenhuis;
zorg voor kinderen die intensieve kindzorg moeten hebben;
de behandeling van mensen met een zintuiglijke beperking zoals blindheid en doofheid.

Wet langdurige zorg (Wlz)
Mensen die permanent intensieve zorg of toezicht dichtbij nodig hebben, vallen onder de Wet langdurige zorg (Wlz). Het gaat in dit geval om personen met bijvoorbeeld een ernstige beperking of psychische stoornis. De persoon voor wie jij zorgt heeft wel een indicatie van het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) nodig om in aanmerking te komen voor zorg vanuit deze wet. Let op, voor de aanvraag zijn een aantal documenten nodig. De diagnose van de aandoening, beperking of handicap. Deze krijg je van de arts. 
Een zorgplan (als dit er is). Hierin staan afspraken over de zorg, de dagbesteding en over de samenwerking tussen jou als mantelzorger en de professionele zorgverleners.  
Deze indicatie kan de persoon zelf aanvragen bij het CIZ. Hij of zij kan ook iemand machtigen, zo kun jij als mantelzorger de indicatie aanvragen.   

Handige documenten:

Aanvraagformulier voor de Wlz-indicatie
Machtigingsformulier Wlz

Jeugdwet

Voor alle jeugdhulp kun je terecht bij de gemeente. Jongeren en kinderen onder de 18 jaar met een beperking, stoornis, aandoening of opgroeiprobleem kunnen hulp krijgen vanuit de gemeente. 

Persoonsgebonden Budget 
Met dit persoonsgebonden budget (pgb) kan degene die zorg nodig heeft, zorg inkopen. Hij krijgt dan een budget waarmee hij zelf een bepaalde instelling of persoon betaalt om hem te verzorgen. Je kunt dus ook als mantelzorger betaald worden vanuit dit budget. Je moet er wel rekening mee houden dat dit alleen mogelijk is als jij ook die zorg geeft waarvoor het pgb bedoeld is. Je kunt pgb aanvragen bij de gemeente als het gaat om Wmo of Jeugdzorg, bij het zorgkantoor voor Wlz-zorg en bij de zorgverzekeraar voor Zvw-zorg. Als jij wordt betaald vanuit het pgb van de persoon die jij verzorgt, heeft dit als voordeel dat je alles zelf kunt regelen.

Het heeft alleen ook nadelen: 

als je ziek bent is er niet zomaar vervanging en krijg je je loon niet doorbetaald; 
bij werkloosheid heb je niet altijd recht op WW en ook niet altijd op bijstand; 
je moet over het inkomen inkomstenbelasting betalen;
je bouwt geen pensioen op.

Mantelzorg combineren met je baan of je sollicitatieplicht, hoe doe je dat?
Het kan heel lastig zijn om je baan te combineren met de mantelzorg. Dit is natuurlijk heel begrijpelijk. Zorg ervoor dat je collega’s en je leidinggevende of werkgever op de hoogte zijn van je situatie als mantelzorger. Zo kun je in overleg bekijken of er mogelijkheden zijn om de druk iets te verlagen, bijvoorbeeld door zorgverlof op te nemen, meer thuis te werken of andere uren te werken. Heb je op dit moment geen baan, maar wel een sollicitatieplicht, dan kun je daar in sommige situaties ontheffing of vrijstelling voor krijgen. 

Ontvang je een WW-uitkering en kun je het werk als mantelzorger moeilijk combineren met bijvoorbeeld je reïntegratietraject, dan kun je bij het UWV ontheffing vragen voor de sollicitatieplicht. Deze ontheffing duurt 6 maanden. Je hebt dus 6 maanden de tijd om vervangende zorg te regelen. Alleen in heel uitzonderlijke gevallen kan dit verlengd worden met telkens een maand. 

Ontvang je een bijstandsuitkering, dan kun je in bepaalde gemeenten vrijstelling krijgen van de sollicitatieplicht. De gemeente bepaalt dit per individuele situatie, dus neem hiervoor contact op met je gemeente. Gemeenten mogen je ook vragen een tegenprestatie te leveren als je een bijstandsuitkering krijgt. Dit zijn onbetaalde, maatschappelijke taken. Mantelzorg kan hier ook onder vallen, maar ook in deze situatie moet je dit navragen bij je gemeente. 
 

 

Publicatiedatum 09/11/2017
Mantelzorger zijn, dat is al een zorg op zich

Volg ons op social media