Uitwisselbare functies? (bron: mr. C. Koopman)

Terug

Soms moeten bedrijven reorganiseren als gevolg waarvan werknemers ontslagen worden. Dit kan vanwege economische redenen of bijvoorbeeld organisatorische motieven. Welke werknemers in aanmerking komen voor ontslag wordt bij een reorganisatie bepaald aan de hand van het afspiegelingsbeginsel. Hierbij is het van belang om te weten of functies onderling uitwisselbaar zijn. Onlangs heeft de Hoge Raad het eerdere oordeel van het Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch bevestigd en is meer duidelijkheid gegeven over wat uitwisselbare functies nou precies zijn.

Afspiegelen
Afspiegeling wordt toegepast per categorie uitwisselbare functies, op basis van leeftijdsopbouw binnen die categorie. De leeftijdsgroepen lopen van: 15 – 24 jaar, van 25 – 34 jaar, van 35 – 44 jaar, van 45 -54 jaar en 55+. Afhankelijk van het aantal werknemers per leeftijdscategorie in de uitwisselbare functie wordt in iedere groep hetzelfde percentage ‘gekrompen’. Binnen de leeftijdsgroepen geldt het principe van ‘Last in, first out’. Degenen met het kortste dienstverband komen als eerst voor ontslag in aanmerking.

Uitwisselbaar
Bij een uitwisselbare functie gaat het om meerdere werknemers die exact of vrijwel dezelfde functie uitoefenen. Als binnen een bedrijf bijvoorbeeld tien administratief medewerkers zijn, dan hebben zij een uitwisselbare functie. Maar hoe zit het als deze tien werknemers feitelijk allemaal ander werk doen? Is de functie dan nog steeds uitwisselbaar?

Casus
Recent is in de rechtspraak specifieker geoordeeld over de inhoud van uitwisselbare functies. Een werknemer die werkzaam was als chef-kok werd tijdens een reorganisatie ontslagen. Toen een andere kok later vrijwillig ontslag nam, kwam weer een plekje vrij. De werknemer in kwestie werd echter niet teruggehaald, maar een andere ontslagen werknemer mocht de felbegeerde plek hebben. De werknemer vond dit onterecht, nu die andere ontslagen werknemer feitelijk andere werkzaamheden verrichte dan die van een chef-kok. Hij claimde dat het afspiegelingsbeginsel niet juist was toegepast.

Het Gerechtshof bepaalde echter dat gekeken moest worden naar “de aanstelling, de bijbehorende loonschaal en de werkzaamheden die de werkgever op grond van de arbeidsovereenkomst van werknemers kon verlangen”. Niet bepalend waren dus de werkzaamheden die de werkgever de werknemer feitelijk liet verrichten. De werknemer die mocht terugkeren was oorspronkelijk ook een chef-kok, maar vanwege een overschot aan koks verrichtte deze werknemer feitelijk ander werk. Dit had dus geen invloed op het afspiegelingsbeginsel, omdat nog altijd sprake was van een uitwisselbare functie. De Hoge Raad bevestigde dit oordeel.

Tot slot
Geen makkelijke materie, maar wel interessant en van belang in een reorganisatie. Om te kunnen bepalen of functies onderling uitwisselbaar zijn, is een duidelijke functieomschrijving altijd een goed hulpmiddel. Daarbij verdient het natuurlijk de voorkeur dat papier en werkelijkheid overeenkomen. Dit voorkomt onnodige problemen, niet alleen in de uitvoering van een reorganisatie. Heb je vragen over afspiegeling, uitwisselbare functies of reorganisaties in het algemeen? Neem dan gerust contact op met Charlotte Koopman, Annette de Groot of één van onze andere specialisten.


ECLI:NL:HR:2017:1349

ECLI:NL:GHSHE:2016:4046

Publicatiedatum 30/08/2017
Uitwisselbare functies? (bron: mr. C. Koopman)

Volg ons op social media